Bağışıklık Sistemi Nasıl Güçlendirilir?

Bağışıklık Sistemi Nasıl Güçlendirilir?
Uzm. Dyt. Pelin A.
13.05.2024

Bağışıklık Sistemi Nedir?

Bağışıklık sistemi, çeşitli hücreler ve proteinlerden oluşan vücudu hastalık yapıcı mikroorganizmalardan koruyan bir mekanizmadır. Hastalık yapıcı mikroorganizmalar vücuda girdiğinde bağışıklık sistemi çeşitli fizyolojik işlevlerle bunları tanır, nötralize eder ve ortadan kaldırır. Bu durum, bağışıklık yanıtı ya da immün tepki olarak adlandırılabilir. Doğuştan bağışıklık, antijenlere karşı korumanın en erken gelişimini temsil eder. Sonradan edinilmiş bağışıklık ise bağışıklık sisteminin daha önce karşılaştığı patojenleri tanıması ve onlara karşı bağışıklık geliştirmesiyle oluşur.1 Bağışıklık sistemi çeşitli nedenlerle normal işlevlerini yerine getirmekte zorlanabilir. Bağışıklık sisteminin zayıflaması şeklinde de tanımlanan bu durum çeşitli sağlık problemlerini beraberinde getirebilir. Bu nedenle gerektiğinde bağışıklık sistemini güçlendirme önem taşır.

Bağışıklık Sisteminin Zayıflaması Nelere Yol Açabilir?

Bağışıklık sisteminin zayıflaması, vücudun hastalıklara daha yatkın olmasına neden olabilir. Zayıf bağışıklık sistemine sahip olanlar, basit patojenlerden dahi kolaylıkla etkilenebilir ve sık sık enfeksiyon hastalığı yaşayabilir. Hastalık semptomları, bağışıklık sistemi güçlü olanlara kıyasla daha şiddetli seyredebilir ve tedavi süreci daha uzun sürebilir. Bağışıklık sisteminin zayıflaması durumunda zatürre, menenjit, bronşit, otoimmün hastalıklar, anemi, iştah kaybından ishale varan sindirim sistemi rahatsızlıkları daha sık görülür. Bağışıklık sisteminizin zayıf olduğundan şüphe duyuyorsanız doktora başvurabilirsiniz. Doktorunuz immün fonksiyon testi, antikor testi gibi tahliller isteyerek bağışıklık sisteminizin işleyişini değerlendirebilir.2 “Bağışıklık Sistemi Neden Zayıflar?” başlıklı içeriğimizi okuyarak bağışıklık sistemi fonksiyonlarının hangi sebeplerle bozulduğunu öğrenebilirsiniz.

Bağışıklık Sistemi Nedir?

Bağışıklık Sistemi Nasıl Güçlendirilir?

Bağışıklık sistemi, son derece karmaşık bir işleyişe sahiptir. Normal fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için üst düzey denge gerekir. Bu karmaşık sistemi ve beslenme, egzersiz, yaş, stres gibi faktörlerin bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerini daha iyi anlamaya yönelik araştırmalar tüm dünya çapında devam etmektedir. Peki, zayıf bağışıklık sistemi nasıl güçlendirilir? Bağışıklık sistemini güçlendirmenin yolları hakkında bilgi sahibi olarak genel sağlığınıza ve bağışıklık sisteminizin normal işleyişine destek olabilirsiniz.3

Uyku Kalitenize Özen Gösterin

Araştırmalar, uyku ve bağışıklık sistemini güçlendirme arasında yakın bir ilişki bulunduğunu ortaya koymuştur. Bir araştırma, gecede altı saatten az uyuyan 164 sağlıklı yetişkinin, altı saat veya daha fazla uyuyanlara kıyasla soğuk algınlığına yakalanma olasılığının daha yüksek olduğunu göstermiştir. Kaliteli ve yeterli uyku, bağışıklık sisteminin normal fonksiyonlarına katkıda bulunur ve hastalıklarla savaşmasına yardımcı olur. Yetersiz uykunun bağışıklık sistemi üzerinde stres benzeri olumsuz etkileri olduğu ve beyaz kan hücrelerinin üretimini bozduğu bilinir. Uyku kalitesini artırmak için uyku hijyenine özen göstermek gerekir. Yatmadan önce ekran süresini sınırlamak, karanlık ve sessiz bir ortamda uyumak, her gece aynı saatte yatağa gitmek ve düzenli egzersiz yapmak uyku hijyenine katkı sağlayan ipuçlarıdır.3,4

Bağışıklık Sisteminin Zayıflaması Nelere Yol Açabilir?

Stres ve Kaygıyla Başa Çıkmanın Yollarını Öğrenin

Bağışıklık sistemini güçlendirmenin yolları arasında stres ve kaygıyı hafifletmek, kritik öneme sahiptir. Uzun süreli stres, inflamasyonu teşvik ederken bağışıklık hücrelerinin işlevlerinde de dengesizliklere yol açabilir ve bağışıklık yanıtını baskılayabilir. Stresi yönetmek için meditasyon, egzersiz, günlük tutma, yoga gibi farkındalık pratiklerini uygulayabilirsiniz. Ayrıca, hobilerle ilgilenmek veya destekleyici arkadaş ve aile üyeleriyle iletişimde kalmak da stresi azaltmada etkili yöntemler arasındadır. Kendi çabalarınızla stres ve kaygıyla başa çıkamadığınızı hissettiğinizde bir psikoterapistten destek almak faydalı olabilir.3,4

Düzenli Egzersizi Hayatınızın Bir Parçası Haline Getirin

Araştırmalar, düzenli olarak hafifi ve orta yoğunluk egzersiz yapmanın bağışıklık sistemini güçlendirmenin yolları arasında olduğunu ortaya koymuştur. Haftada en az 150 dakika yürüyüş, koşu, bisiklet ve yüzme gibi egzersizler yapmanın endorfin salınımını artırdığına ve stres seviyesini düşürdüğüne yönelik veriler mevcuttur. Ancak uzun süreli ve aşırı yoğun egzersizlerin bağışıklık sistemini zayıflatabileceğini unutmamak gerekir.3,4

Bağışıklık Sistemi Nasıl Güçlendirilir?

Takviye Edici Gıdalardan Destek Alın

Araştırmalar; C vitamini, D vitamini, çinko faydaları arasında bağışıklık sisteminin normal fonksiyonlarını desteklemenin de yer aldığını göstermiştir. Örneğin, C vitamini alımının hem yetişkin hem de çocuklardaki soğuk algınlığı süresini kısaltabileceği bildirilmiştir. Besinlerin öncelikli olarak beslenme yoluyla alınması önerilse de bazı durumlarda doktor önerisiyle takviye edici gıda kullanımı bağışıklık sisteminin normal fonksiyonlarını destekleyebilir.3,4

Dengeli Beslenmeye Özen Gösterin

Meyve ve sebzeler, kuruyemişler, tohumlar ve baklagillerde bulunan ve serbest radikallerle savaşan antioksidanlar, vücudun hastalık yapıcı mikroorganizmalara karşı direncini artırabilir. Lif ve probiyotik açısından zengin gıdalar ise bağırsak florasını dengeleyerek bağışıklık sistemini güçlendirme sürecine katkı sağlar.4

Bağışıklık Sistemini Güçlendiren Besinler Nelerdir?

Bağışıklık sistemini güçlendirmenin yolları arasında dengeli beslenmenin rolünden bahsettik. Beslenme programınıza bağışıklık sistemini güçlendirme etkisi olan besinlerle zenginleştirmek istiyorsanız aşağıdaki listeye göz atabilirsiniz.

Yaban Mersini

Flavonoid isimli antioksidan açısından zengin yaban mersini bağışıklığı güçlendiren gıdalar arasında ilk sıralardadır. Araştırmalar, flavonoidin üst solunum yolu enfeksiyonuna veya soğuk algınlığına yakalanma ihtimalini azaltmaya destek olduğunu göstermiştir. 

Brokoli

A ve C vitaminleri açısından zengin bir sebze olan brokoli, en etkili antioksidanlar arasında yer alan glutatyon ve sulforafan içerir. Bağışıklık sistemini desteklemek için düzenli brokoli tüketmek ideal olabilir.

Tatlı Patates

Tatlı patatesin içeriğindeki beta-karoten, vücudunuzda A vitamini haline gelir. A vitamini, bağışıklık sisteminin fonksiyonlarını destekler ve serbest radikalleri temizleyerek hücre yaşlanmasını yavaşlatabilir.

Ispanak

Lif, flavonoidler, karotenoidler, folat, C ve E vitaminleri içeren ıspanak, bağışıklık sistemini desteklemeye yardımcı olabilir. Araştırmalar, flavonoidlerin soğuk algınlığını önlemeye yardımcı olabileceğini göstermiştir. En yüksek faydayı elde etmek için ıspanağı çiğ veya hafif pişmiş tüketin.

Bağışıklık Sistemini Güçlendiren Besinler Nelerdir?

Zerdeçal

Zerdeçalda bulunan kurkumin adlı bileşik, antioksidan ve antiinflamatuar etkilere sahip olduğundan vücudun bağışıklık tepkisini iyileştirebilir.

Zencefil

Antiinflamatuar ve antioksidatif özelliklere sahip olan zencefil, bağışıklık sistemini destekleyici faydalar sunma potansiyeline sahiptir. Zencefildeki antioksidanlardan faydalanmak için yemeklere katabiliir ya da sıcak suya taze zencefil katarak çayını hazırlayabilirsiniz.

Sarımsak

Sarımsak, içeriğindeki allisin isimli antimikrobiyal aktivite gösteren bileşen sayesinde bakterilere, virüslere ve mantarlara karşı koruyucu role sahiptir. Bu bileşenden faydalanmak için çiğ sarımsak, ezerek tüketilmelidir.

Ay Çekirdeği

Antioksidan E vitamini kaynağı olan ay çekirdeği, hücre hasarına yol açan serbest radikallere karşı savaşarak bağışıklık fonksiyonuna katkıda bulunur. Ay çekirdeğini atıştırmalık olarak ya da satalara veya kahvaltı kaselerine ekleyerek tüketebilirsiniz.

Badem

Güçlü bir E vitamini kaynağı olan badem; manganez, magnezyum ve lif açısından da zengindir. Günde bir avuç veya bir çeyrek fincan badem, bağışıklık sisteminin normal işleyişine katkı sağlayabilir.

Bitter Çikolata

Bitter çikolata, hücreleri serbest radikallerin vereceği zarardan koruyarak bağışıklık sistemine destek olabilen teobromin adlı bir antioksidan içerir. Ancak yüksek kalori ve doymuş yağ içeriği nedeniyle ölçülü tüketilmesi gerekir.

Çay

Bağışıklık sistemini güçlendirmek için içeceklerden de destek alabilirsiniz. Beyaz, yeşil veya siyah çay, polifenoller ve flavonoidler içerir. Bu antioksidanlar, hücreyi hasara uğratan serbest radikalleri yok ederek bağışıklık sisteminin fonksiyonlarını destekler.

Kefir

Fermente bir içecek olan kefir, bağırsak florasında faydalı bakterilerin üremesini sağlayarak bağışıklık sisteminin işleyişine katkı sağlayabilir. Düzenli kefir tüketimi, antioksidan aktiviteyi artırmaya ve vücuttaki inflamasyonu azaltmaya da yardımcı olur.5,6

Bağışıklık sistemini güçlendirmenin yolları hakkında bilgi sahibi oldunuz. Bağışıklık sisteminin fonksiyonlarına katkı sağlayabilecek pastil faydaları hakkında bilgi almak ve “Pastil nedir?" sorusuna detaylı cevap bulmak için ilgili içeriklerimizi okuyabilirsiniz.

Uyarı: Bu metin tüketicileri konu özelinde objektif bir şekilde bilgilendirme amaçlı yazılmıştır.

İçerikler (Gizle-)
  • Bağışıklık Sistemi Nedir?

  • Bağışıklık Sisteminin Zayıflaması Nelere Yol Açabilir?

  • Bağışıklık Sistemi Nasıl Güçlendirilir?

    • Uyku Kalitenize Özen Gösterin

    • Stres ve Kaygıyla Başa Çıkmanın Yollarını Öğrenin

    • Düzenli Egzersizi Hayatınızın Bir Parçası Haline Getirin

    • Takviye Edici Gıdalardan Destek Alın

    • Dengeli Beslenmeye Özen Gösterin

  • Bağışıklık Sistemini Güçlendiren Besinler Nelerdir?

    • Yaban Mersini

    • Brokoli

    • Tatlı Patates

    • Ispanak

    • Zerdeçal

    • Zencefil

    • Sarımsak

    • Ay Çekirdeği

    • Badem

    • Bitter Çikolata

    • Çay

    • Kefir